Trudna sztuka mi這wania nieprzyjaci馧

Pawe Kowalski SJ

[Autor: o. Krzysztof Osuch SJ]

Uraza, z這嗆, agresja nienawi嗆 spychane do pod鈍iadomo軼i zniewalaj nasze si造 篡ciowe, uniemo磧iwiaj帷 tym samym otwarcie si na innych. Jezus pragnie nas oswobodzi z kr瘼uj帷ych wi瞛ów oferuj帷 drog wolno軼i – drog przebaczenia.

S造szeli軼ie, 瞠 powiedziano: B璠ziesz mi這wa swego bli幡iego, a nieprzyjaciela swego b璠ziesz nienawidzi. A Ja wam powiadam: Mi逝jcie waszych nieprzyjació i módlcie si za tych, którzy was prze郵aduj; tak b璠ziecie synami Ojca waszego, który jest w niebie; poniewa On sprawia, 瞠 s這鎍e Jego wschodzi nad z造mi i nad dobrymi, i On zsy豉 deszcz na sprawiedliwych i niesprawiedliwych. Je郵i bowiem mi逝jecie tych, którzy was mi逝j, có za nagrod mie b璠ziecie?Czy i celnicy tego nie czyni? I je郵i pozdrawiacie tylko swych braci, có szczególnego czynicie? Czy i poganie tego nie czyni? B康嬈ie wi璚 wy doskonali, jak doskona造 jest Ojciec wasz niebieski.”

 (Mt 5,43-48).

 

 Wyra幡e zalecenie

 

Mi逝jcie waszych nieprzyjació i módlcie si za tych, którzy was prze郵aduj – takie jest wyra幡e zalecenie Jezusa, tymczasem dobrze wiemy, 瞠 na okazan nam wrogo嗆 reagujemy uczuciami do嗆 dalekimi od mi這軼i. Im bardziej kto nas dotknie i zrani, tym wi瘯sz mamy ch耩, by si zrewan穎wa. Odwet – w my郵 zasady z帳 za z帳 – mo瞠 si wyda sprawiedliwy. I dlatego bez wi瘯szego namys逝 odp豉camy „pi瘯nym za nadobne". Oddanie komu z nawi您k sprawia nam pewn satysfakcj („ale mu do這篡貫m", „ale mu do這篡").

 

Formy oddawania dokonuj si na poziomie emocji i sów. S to nieko鎍z帷e si potyczki s這wne, z這郵iwo軼i, udowadnianie swej wy窺zo軼i, surowe os康y itd. Jedno jest pewne, 瞠 te przemy郵ane czy spontaniczne formy reagowania na doznane z這 nie maj nic wspólnego z Jezusowym zaleceniem, by nieprzyjació mi這wa (por. Mt 5, 43), by dobrze im czyni, b這gos豉wi i modli si za nich (por. π 6,28).

 

Jezus stawia tam niew豉軼iwemu reagowaniu na z這, stawiaj帷 nam przed oczy Dobro Boga Ojca i zach璚aj帷 nas do stawania si doskona造mi, jak doskona造 jest Ojciec nasz niebieski. Widomym znakiem nieograniczonej 篡czliwo軼i Boga jest S這鎍e, które 鈍ieci wszystkim, i deszcz, który pada na wszystkich bez ró積icy. S這鎍e naszej mi這軼i przy熤iewa si do嗆 szybko w zderzeniu z czyim atakiem na nas.

 

Jezus przestrzega nas, by鄉y nie szli bezmy郵nie za pierwszym odruchem zranionego serca. Nalega, by鄉y nie przyzwalali na niech耩 wobec osoby krzywdziciela. W 鈍iat pierwszych emocji winien co pr璠zej wkroczy nasz rozum i 鈍iat這 wiary. W przeciwnym razie niech耩 b璠zie ros豉 i, po jakim czasie, objawi si jako 郵epa nienawi嗆 膨daj帷a odwetu i zemsty.

 

Gdyby pierwszy akt czyjej z這軼i przedstawi symbolicznie jako pó這kr庵, a nasz niech耩 czy nienawi嗆 jako drugi pó這kr庵, to ich po陰czenie oka瞠 si dla nas zamkni皻ym kr璕iem i wi瞛ieniem. Ten zamykaj帷y si kr庵 mo瞠 zosta znów otwarty jedynie aktem mi這軼i i przebaczenia wzgl璠em osoby czyni帷ej z這. Je郵i tego aktu mi這軼i i przebaczenia zabraknie, to trzeba si liczy z nakr璚aj帷 si spiral nienawi軼i i wyniszczaj帷ych odwetów. Przyk豉dy potwierdzaj帷e t prawid這wo嗆 znajdziemy zarówno w ma造ch, jak i du篡ch ludzkich spo貫czno軼iach.

 

 

Wolno嗆 najwy窺zej klasy

 

Jezus u鈍iadamia nam, 瞠 nienawidzenie prze郵adowców i z這czy鎍ów nie jest czym, co musi nas determinowa. Jeste鄉y wezwani do wolno軼i najwy窺zej klasy: z這 mo瞠my zwyci篹a dobrem! Wybór nale篡 do nas. Winni鄉y wybra – po namy郵e – to, co nam si podoba, i to, co jest prawdziwym dobrem. Taki wybór nie jest jednak czym jednorazowym; raz wybrawszy, ci璕le wybiera musz – powie poeta. Nasuwa si pytanie, jak wzmacnia i podtrzymywa nasz wybór mi這軼i jako sta貫j zasady 篡cia.

 

Po pierwsze, trzeba nam gor帷o prosi Boga, by On sam wlewa w nasze serca swoj Bosk Mi這嗆. Mo積a powiedzie, 瞠 Mi這嗆 nieprzyjació wszystkie pro軸y z Ojcze nasz (wypowiadane z uwag) otwieraj nas na 豉d Boskiej Mi這軼i.

 

Je郵i proszenie o Bosk Mi這嗆 uzna za co pierwszego, to czym najpierwszym jest regularne kontemplowanie wspania貫j Mi這軼i Boga Stwórcy i Boga Ojca. Szczególnym objawieniem Pi瘯nej Boskiej Mi這軼i jest Serce Jezusa Ukrzy穎wanego. Cz瘰te przypatrywanie si Mi這軼i Ojca i Syna, niew徠pliwie, zmi瘯cza twarde ludzkie serce i otwiera je, tak瞠 dla prze郵adowców.

 

Po trzecie: „Mi這軼i trzeba si uczy i jeszcze raz uczy; ten proces nie ma ko鎍a! Nienawi嗆 nie potrzebuje instrukcji; wystarczy j tylko sprowokowa" (Katherine Anne Porter). Próbujmy sobie dopowiedzie, co to w豉軼iwie znaczy: „Mi這軼i trzeba si uczy i jeszcze raz uczy; ten proces nie ma ko鎍a!" Czy mamy swoje sposoby wdra瘸nia w konkretne sytuacje i relacje tej mi這軼i, któr Duch 安i皻y rozlewa w naszych sercach?

 

Jak pomoc w tym wzgl璠zie stanowi codzienny pi璚iopunktowy rachunek sumienia (który proponuje 鈍. Ignacy Loyola w ksi捫eczce 鑿icze duchownych)? Czym niezast徙ionym w uczeniu si mi這軼i jest naginanie prymitywnych odruchów starego cz這wieka w nas do Prawa Boskiej Mi這軼i. Trzeba nam wci捫 na nowo odwo造wa si do wielu 鈍iate rozumu i wiary, by „natur podda 豉sce" (H. de Lubac). By nie podda si 篡wio這m ska穎nej natury.

 

Dobrze jest te bra sobie do serca zach皻y ludzi przepojonych duchem Ewangelii. „Ci庵le was pouczam, 瞠 ten zwyci篹a – cho by by powalony i zdeptany – kto mi逝je, a nie ten, który w nienawi軼i depce. Ten ostatni przegra! A zwyci篹y ju dzi – cho熲y le瘸 na ziemi podeptany – kto mi逝je i przebacza, kto jak Chrystus oddaje serce swoje, a nawet 篡cie za nieprzyjació swoich"

(ks. Prymas Stefan Wyszy雟ki, rok 1966).

 

Motywy przebaczenia

 

Do czynienia rzeczy trudnych potrzebujemy motywów. Przebaczanie i mi這wanie nieprzyjació jest rzecz trudn i nie dzieje si ot, tak sobie. W ró積ych obszarach ludzkiej aktywno軼i obowi您uj ró積e procedury zapewniaj帷e skuteczno嗆. W pokonywaniu z豉 dobrem te obowi您uj pewne procedury i toki my郵enia.

 

Gdy mówi komu: przebaczam ci, to chc mu powiedzie, 瞠 patrz na niego nie poprzez doznane z這, lecz patrz na niego z Chrystusem i Jego oczami. U鈍iadamiam sobie, 瞠 ten kto ( krzywdziciel, wróg ) jest w oczach Bo篡ch kim niezmiernie drogim, cennym i godnym szacunku. Ka盥y cz這wiek, b璠帷 stworzonym na Bo篡 obraz i podobie雟two, jest arcydzie貫m Boskiej Mi這軼i i M康ro軼i i nigdy nie przestaje nim by w swej osobowej g喚bi!

 

To prawda, 瞠 czyje wrogie akty potrafi bardzo ci捫y, ale ich waga w porównaniu z „wag" osobowej godno軼i krzywdziciela jest czym niesko鎍zenie mniej wa膨cym.

 

Bardziej ni z這嗆 krzywdziciela wa篡 niesko鎍zona Mi這嗆 Boskich Osób, „zainwestowana" w ka盥 ludzk osob, w t konkretn osob! Czasem wystarczy pomy郵e, czy mnie nie trafia造 si podobne naganne zachowania. Mo瞠 nie wszystkie, ale niektóre na pewno tak! To dobrze, 瞠 umiem siebie zrozumie i nada mniejsze znaczenie swym rani帷ym s這wom i gestom czy te upadkom. Pozostaje mi podobn taryf, dla podobnych racji, zastosowa do bli幡iego, który zachowa si nagannie!

 

Ka盥y cz這wiek jest wewn皻rznie rozdarty. Cho ka盥y nosi w sobie wielkie pragnienia, które kieruj ku zjednoczeniu z Bogiem i na郵adowaniu Ojca w niebie, to przecie tak瞠 ka盥y cz這wiek obci捫ony jest ska瞠niem pochodz帷ym z grzechu pierworodnego. Ka盥y bywa, nie raz bardzo, kuszony przez podst瘼nego i inteligentnego szatana. Na ka盥ego oddzia逝je tyle z造ch przyk豉dów. Ka盥y spotyka si z tyloma prowokacjami – ku czynieniu z豉 itp. Czy zatem nale篡 tak bardzo dziwi si temu, 瞠 kto okaza si zaborczym egoist, 瞠 odniós si do mnie nietaktownie? 疾 odegra si na mnie za swoje niepowodzenia? 疾 zwraca moj uwag na jego zagubienie i cierpienie?

 

Na koniec pe軟a tre軼i my郵 Jana Paw豉 II: „chrze軼ija雟kie przebaczenie nie oznacza po prostu tolerancji, ale jest czym wi璚ej. Nie jest równoznaczne z zapomnieniem o z逝 ani te – co by這by jeszcze gorsze – z zaprzeczeniem z豉. Bóg nie przebacza z豉, ale przebacza cz這wiekowi i uczy nas odró積ia sam z造 czyn, który jako taki zas逝guje na pot瘼ienie, od cz這wieka, który go pope軟i, a któremu On daje mo磧iwo嗆 przemiany.

 

Podczas gdy cz這wiek sk這nny jest uto窺amia grzesznika z grzechem, zamykaj帷 przed nim wszelk drog wyj軼ia, Ojciec niebieski zes豉 na 鈍iat swego Syna, aby otworzy wszystkim drog zbawienia. T drog jest Chrystus: umieraj帷 na krzy簑, odkupi nas z naszych grzechów. Ludziom wszystkich czasów Jezus powtarza: ja ci nie pot瘼iam, id i nie grzesz wi璚ej (por. J 8,11). […] Potrzebne jest dzi chrze軼ija雟kie przebaczenie, które daje nadziej i ufno嗆, a zarazem nie os豉bia walki ze z貫m. Trzeba udziela i przyjmowa przebaczenie. Cz這wiek jednak nie b璠zie zdolny przebaczy, je郵i najpierw nie pozwoli, by Bóg mu przebaczy, i nie uzna, 瞠 potrzebuje Jego mi這sierdzia. B璠ziemy gotowi odpu軼i winy innym tylko wówczas, gdy u鈍iadomimy sobie, jak wielka wina zosta豉 odpuszczona nam samym".

 

Wi璚ej w ksi捫ce ks. Krzysztofa Osucha SJ, Bóg tak wysoko Ci ceni

 

[za stron Domu Rekolekcyjnego w Czechowicach-Dziedzicach http://www.czechowice.deon.pl ]